Zonnecyclus

Wat is een zonnecyclus?

Volgens de zonnecyclus van Schwabe kent de zon een elfjarige cyclus. Deze cyclus kenmerkt zich door een toename, of afname, van het aantal zonnevlekken.

Zonnemaxima (solar maximum)
De zonneactiviteit is op zijn grootst, en de zonnevlekken zijn goed zichtbaar.

Zonneminima (solar minimum)
De zonneactiviteit is op zijn laagst, en de zonnevlekken zijn minder goed zichtbaar.

Een zonnevlek is zichtbaar als een donker gebied op het zonneoppervlak. Een zonnecyclus bestaat niet alleen uit een toename van het aantal zonnevlekken. Er kunnen ook heldere actieve gebieden worden waargenomen in de atmosfeer van de zon: de Corona.

In de onderstaande foto zijn de actieve gebieden duidelijk zichtbaar.

Zon 2010-2012

Wat zijn de gevolgen?

In 1859 ontstond er een exceptioneel sterke storm, en ...

Lees verder

Zwarte gaten

Inleiding

Een zwart gat is een object waaruit niets kan ontsnappen. Zelfs licht niet. Dit komt omdat een zwart gat enorm compact is waardoor de zwaartekracht enorm groot is. De volgende zwarte gaten zullen in dit artikel beschreven worden:

  • Schwarzschild zwart gat (beschrijft hoe een zwart gat eruitziet volgens de algemene relativiteitstheorie)
  • Kerr zwart gat (beschrijft hoe een roterend zwart gat eruitziet volgens de algemene relativiteitstheorie)

Zwarte gaten

Een Schwarzschild zwart gat:
In een Schwarzschild zwart gat is alle materie samengeperst in een punt met een oneindig klein volume. Dit noemen we de centrale singulariteit. Daaromheen bevindt zich de waarnemingshorizon (een denkbeeldige bol) die aangeeft hoe dicht je veilig bij de singulariteit kan komen...

Lees verder

Wat zijn planetoïden?

Inleiding

Planetoïden zijn stukken materie die in een baan om de Zon bewegen net zoals planeten en dwergplaneten. De term “planetoïde” betekent “kleine planeet”. Ruim 300.000 planetoïden zijn bekend waarvan de meeste zich bevinden tussen de planeten Mars en Jupiter. De meeste planetoïden zijn zo klein als stof en niet met een telescoop waarneembaar. De grootste planetoïde is ongeveer 1000 km groot.

Planetoïde of Asteroïde

In de vorige eeuwen was het niet bekend wat voor hemellichamen planetoïden waren en werden om die reden asteroïde (sterretje) genoemd. Planetoïden of asteroïden lijken namelijk als sterren aan de hemel te staan. De term asteroïde wordt nog steeds gebruikt in de Engelse literatuur en wordt bij vertalingen uit het Engels ook in het Nederlands gebruikt...

Lees verder

Wat is een zonnestelsel?

Een zonnestelsel bestaat uit één of meerdere zonnen met daaromheen draaiende hemellichamen zoals planeten (en hun manen), planetoïden en kometen.

De sterren die wij ’s nachts zien zijn zonnen van andere zonnestelsels. Er zijn er ontelbaar veel.

In ons zonnestelsel is er één hemellichaam dat licht geeft: de Zon. Alle andere objecten weerkaatsen dit licht. Daarom zien we soms delen van onze Maan of zien we andere planeten van ons zonnestelsel aan de hemel.
De Zon is tevens het grootste hemellichaam binnen ons zonnestelsel en neemt 99,86% van de massa in beslag. Zij heeft een diameter van 1,39 miljoen kilometer.
Om de Zon draaien 8 planeten plus een aantal dwergplaneten. Dwergplaneten zijn objecten groter dan een planetoïde maar kleiner dan een planeet.
De tijd die een planeet nod...

Lees verder

Maan

Inleiding

De maan is de enige natuurlijke satelliet van de Aarde, en wordt soms aangeduid met haar Latijnse naam Luna. In ons zonnestelsel zijn de meeste manen erg klein. Onze maan behoort tot de grote planeetachtige manen. De Maan en de Aarde worden gezamenlijk aangeduid als dubbelplaneet. Een dubbelplaneet bestaat uit een tweetal planeetachtige hemellichamen van vergelijkbare grootte die om elkaar heen draaien.

Samenstelling

Recente waarnemingen lijken erop te wijzen dat het inwendige van de Maan een zeer kleine ijzeren kern heeft. Van alle aardachtige planeten is deze kern wel de kleinste. De Maan heeft geen magnetisch veld. Uit onderzoek van maanrotsen, die zijn meegebracht door de Apollomissies, is gebleken dat ongeveer 3.6 tot 3...

Lees verder

Leven op Mars

Is er leven op Mars? Is er leven geweest? En wat verstaan we onder leven? Antwoord op deze vragen zal binnenkort gegeven worden aangezien de NASA veel onderzoek doet naar water op Mars. En water is, voor zover bekend, de eerste levensbehoefte.

Op 6 december 2006 zijn er door NASA geulen gevonden waarvan zij denken dat er ooit water doorheen heeft gestroomd. Of deze geulen door water gevormd zijn is nog niet zeker omdat lavastromen of droogijs dit ook kunnen veroorzaken. Verder werd op 1 augustus 2008 door NASA bevestigd bewijs te hebben voor het vinden van water in de Marsbodem. Er is water op Mars.

Op 26 november 2011 heeft de NASA zijn Mars Science Labratory (MSL), een rover die Curiosity genoemd wordt, gelanceerd...

Lees verder

Hoe ontstaat poollicht?

Het poollicht is een lichtverschijnsel in de aardatmosfeer, en wordt vooral op hoge geografische breedtes waargenomen. Meestal wordt het poollicht waargenomen als een lichte gloed, bewegende bogen, stralenbundels of gordijnen van licht. Heel zelden ziet het poollicht er zelfs vlammend uit.

Andere benamingen zijn:

  • Noorderlicht (aurora borealis)
  • Zuiderlicht (aurora australis)

Het poollicht ontstaat door uitbarstingen van de Zon. Bij zo’n uitbarsting worden grote hoeveelheden geladen deeltjes het heelal in geslingerd. Het magnetisch veld van de Aarde zorgt ervoor dat de deeltjesstroom wordt afgebogen, en in de buurt van de Noord- en Zuidpool met verhoogde snelheid de atmosfeer binnendringt...

Lees verder

Het dichtstbijzijnde sterrenstelsel

Inleiding

Het dichtstbijzijnde sterrenstelsel is de Andromedanevel (of M31). Samen met de Melkweg en enkele andere sterrenstelsels behoort hij tot de Lokale Groep. De Andromedanevel is onder gunstige omstandigheden met het blote oog te zien. Helaas is hij niet of nauwelijks te zien in grote steden omdat deze teveel licht uitstralen (lichtvervuiling). De Andromedanevel heeft dezelfde vorm als de Melkweg, alleen groter. Zijn diameter wordt geschat op 250.000 lichtjaar en de afstand tussen de 2.4 en 2.9 miljoen lichtjaar. Ook is hij lichter en minder dicht dan de Melkweg. Waarnemingen van de Hubble Space Telescope suggereren een dubbele kern. Dit zou het gevolg kunnen zijn van een botsing met een ander melkwegstelsel uit de Lokale Groep.

Andromeda

Botsing of samenvoegen?

Met ongeveer 100 tot 140 km...

Lees verder

Exoplaneet

Inleiding

Een exoplaneet is een planeet buiten ons zonnestelsel die net zoals een planeet binnen ons zonnestelsel om een ster draait. In de jaren 90 werden exoplaneten voor het eerst ontdekt. De technologie was in die tijd ver genoeg gevorderd om telescopen te maken die voldoende gevoelig waren. Ieder jaar worden nieuwe exoplaneten ontdekt. Op 3 juni 2013 staat de teller op 890 exoplaneten.

Zichtbaarheid

Planeten rond andere sterren zijn zeer zwakke lichtbronnen. De planeten stralen namelijk zelf geen licht uit, maar weerkaatsen het licht van de ster. Omdat de planeet meestal dicht bij de ster staat, wordt de planeet door de ster overstraald. Om deze reden is het heel lastig om exoplaneten te vinden met een telescoop.

Detectie

Een exoplaneet is niet altijd waar te nemen met een teles...

Lees verder

De levenscyclus van een ster

Inleiding

De levensloop van een ster is afhankelijk van de massa. Hoe meer massa zij heeft, des te eerder zal haar brandstof op zijn. Om deze reden spreken we van lichte en zware sterren. Beide worden hieronder nader toegelicht.

Het ontstaan

Voor zover wij weten worden sterren uitsluitend in moleculaire wolken gevormd. Deze wolken bestaan hoofdzakelijk uit moleculair waterstof. Elk gasdeeltje in zo’n wolk trekt andere deeltjes in haar omgeving aan waardoor een deel van de gaswolk samentrekt tot een gasbol. Doordat deze deeltjes steeds dichter op elkaar gaan zitten stijgt de temperatuur. Als de temperatuur in het centrum de 10 miljoen Kelvin overschrijdt, ontstaan er kernreacties (waterstofdeeltjes worden omgevormd tot heliumdeeltjes)...

Lees verder